THANH NIÊN NGÀY NAY "CHÁN" THẬT!!!

Tôi xin kể về bài giảng của cô giáo tôi. Một lần, kết thúc khóa bài giảng tâm lý học, cô giáo đọc cho tôi một đoạn văn rất lý thú. Tôi đã chép nguyên văn theo trí nhớ và xin kể lại.
Trong một cuộc hội thảo về thanh niên tại Pooc-Mut, bác sĩ R.Gipson đã đọc 4 đoạn trích dẫn như sau:

Đoạn thứ nhất: “Tầng lớp thanh niên chỉ biết ăn chơi và rất mất dạy. Chúng thường chế giễu người trên và không biết kính trọng những người cao tuổi. Thế hệ con cái chúng ta rất dễ trở thành những người bạo ngược. Thanh niên bây giờ không còn biết đứng dậy chào khi có khách vào nhà và luôn chống đối lại bố mẹ. Tóm lại, thanh niên ngày nay hoàn toàn hư hỏng”.

Đoạn thứ hai: “Tôi mất hẳn tin tưởng với tương lai đất nước khi thấy hiện nay tuổi trẻ đang nắm quyền lãnh đạo. Thanh niên thời đại này quá quắt đến nỗi khó mà tin được họ sẽ đem lại điều gì tốt đẹp cho tương lai”.

Đoạn thứ ba: “Thế giới ngày nay đang trải qua một cơn nguy hiểm. Lớp trẻ không còn biết vâng lời bố mẹ nữa. Có thể đoán rằng chẳng bao lâu nữa sẽ đến ngày tận thế”.

Đoạn thứ tư: “Tầng lớp thanh niên ngày nay đã mục nát đến tận xương tủy. Họ rất lười biếng và xảo trá, khác hẳn với lớp trẻ chúng ta thời xưa. Như vậy thì còn hy vọng gì họ giữ vững được nền văn hóa truyền thống của cha ông nữa!”.

Bác sĩ R.Gipson đọc xong, cả hội trường vang tiếng vỗ tay tán thưởng.
Nhưng … chờ đến khi mọi người đã hoàn toàn im lặng, ông mới cho biết niên đại của các đoạn trích dẫn trên:

Đoạn 1 vào thời Xôxcrat (470 – 399 tr.CN, tức là cách đây khoảng 2.400 năm).
Đoạn 2 trích trong một tài liệu vào năm 720 tr.CN, tức cách ta vào khoảng 2.600 năm.
Đoạn 3 trích trong tài liệu của ngành giáo dục Ai Cập vào khoảng 2.000 năm tr.CN, tức cách ta 4.000 năm.
Đoạn 4 được khắc trên một bình hoa thời thượng cổ ở Babilon, cách đây hơn 4.000 năm.

A ha, lớp người này tỏ ra vững vàng và chê lớp người sau. Nhưng họ không ngờ trước đó họ cũng đã từng bị chê, từng bị lo lắng và bất tín nhiệm. Vậy mà xã hội vẫn tiếp tục phát triển, vẫn tiếp tục văn minh, … và ngày càng giỏi giang hơn. Nghịch lý thay!

Thật là thú vị! Xã hội loài người không ngừng vận động và phát triển, vì thế tâm lý con người cũng biến đổi cùng với biến đổi của lịch sử. Và tâm lý học đã chỉ rõ rằng không thể so sánh tâm lý lịch đại được. Vậy thì vấn đề đặt ra là tại sao con người ta lại cứ ưa so sánh và lắm lúc có kết cục rất hài hước như trường hợp bác sĩ Gipson đã trích dẫn ở trên.

Bình luận về hiện tượng này, giáo sư tâm lý học Phạm Hoàng Gia đưa ra những ý kiến như sau: Hóa ra thời đại nào cũng có những bậc cha mẹ “bất mãn” với thế hệ con cái của mình. Quy luật tâm lý này dựa trên một cơ chế khá phức tạp mà những thành phần chủ yếu là sự tự khẳng định của nhân cách, tính cải biên của trí nhớ và sự sai biệt về biểu giá trị định hướng của mỗi thời đại, mỗi lứa tuổi. Cho nên muốn giáo dục thế hệ trẻ thì phải đến với họ bằng sự cầu thị khách quan, bao dung và thông cảm, tránh chủ quan, chỉ tin vào ấn tượng của mình và áp đặt theo định kiến có sẵn. Điều đó chỉ làm tăng sự xa cách thế hệ mà thôi."

- Đoàn Công Lê Huy -
(Hãy nói yêu thôi, đừng nói yêu mãi mãi 2)

* * *

OMD, đây là những gì thằng em 17 tuổi nói với mình vào một ngày nào đó chưa lâu.

BÀI HỌC VỀ CÁCH CHẤP NHẬN

Có câu chuyện thế này:

“Ở một ngôi trưởng tiểu học có tổ chức một buổi văn nghệ do chính các học sinh trong trường biểu diễn. Họ tổ chức hẳn một cuộc thi giữa các lớp để tuyển diễn viên cho các vai diễn trong vở kịch của trường, những đứa trẻ rất hăng hái tham gia. Cậu bé hàng xóm của tôi cũng là một trong số những đứa trẻ đó. Mẹ cậu kể với tôi rằng cậu đã rất nghiêm túc chuẩn bị cho cuộc thi này. Cậu đã đứng hàng giờ trước gương để tập luyện chỉ với mong muốn có một vai diễn phụ trong vở kịch. Hơn ai hết mẹ cậu biết rằng cậu không có khiếu đóng kịch nhưng bà vẫn ủng hộ hết lòng cho nỗ lực của đứa con trai bé nhỏ.

Ngày diễn ra cuộc tuyển chọn tôi đã cùng mẹ cậu bé đến trường đón cậu tan học. Vừa thấy chúng tôi, cậu bé vội chạy đến ngay, đôi mắt sáng long lanh ngập tràn vui sướng và hãnh diện:

- Mẹ ơi, mẹ thử đoán xem nào?

Và như không thể chờ được, cậu bé la toáng lên bằng giọng nói hổn hển và xúc động:

- Con được cô chọn là người vỗ tay và reo hò, mẹ ạ! “

Sự ngây thơ, hồn nhiên, đáng yêu của cậu bé khiến tôi vô cùng bất ngờ, tôi đã tưởng nó sẽ tức tối hay buồn rầu..., nhưng đổi lại như các bạn thấy đấy...

Hãy thử nghĩ xem liệu chúng ta có được như cậu bé trong câu chuyện đó , liệu chúng ta có thể chấp nhận chỉ là người vỗ tay và reo hò?

Trong cuộc sống, bất kì mỗi con người nào cũng đều có những ước vọng của riêng mình. Nếu những ước vọng ấy trở thành vĩ đại, chúng ta sẽ gọi nó là tham vọng.

Với một sự nỗ lực nhất định, đôi lúc kết quả lại không được như ta mong muốn, đó là thực tế, vì sự mong đợi đôi khi vượt quá khả năng bản thân mình, vấn đề là ta có chấp nhận nó như một thực tế và bằng lòng với những gì mình có hay không mà thôi...

Câu truyện này có thể mới. có thể cũ với bạn. Nhưng có một điều tôi thật sự muốn nói, với bất kì công việc gì bạn làm, hãy thật sự dành trái tim mình cho nó, hãy đem nhiệt huyết của mình vào đó, kết quả dù có như thế nào cũng không phải việc quan trọng nhất. Vấn đề là ta đã làm hết sức, và có quyền tự hào về điều đó.

(TCCL tháng 4 năm 2011)

9 sai lầm trong văn hóa đọc của người Việt

1) Chúng ta tích lũy tri thức qua việc đọc báo thay vì đọc sách


Và kết quả là tri thức của chúng ta bao gồm những thứ được nhắc đến trong chuyên mục phóng sự xã hội, quốc tế hay tâm lý của báo chí.

2) Chúng ta đọc sách theo kiểu đọc báo

Và chúng ta chỉ mang máng nhớ là trong Chiến tranh và hòa bình có một anh chàng tên là Andre đi đánh giặc, trong Hamlet có một câu “Tồn tại hay không tồn tại”, trong Trăm năm cô đơn hình như có một đuôi lợn .

3) Chúng ta rất lười ghi chép

Và nếu có ghi chép thì chúng ta cũng luời cả việc đọc lại nó.

4) Chúng ta đọc theo phong trào

Cứ sau mỗi mùa trao giải hoặc mỗi scandal nào đó, là một cuốn sách được nhắc đến lại bán chạy như tôm tươi, dù trước đó cả tháng trời chịu phận “cá thối”. Đơn giản rất ít người trong số chúng ta có được định hướng đọc và kế hoạch đọc cho mình.

5) Chúng ta giả vờ đọc

Nghĩa là chúng ta chỉ mua sách, gáy càng đẹp, bìa càng cứng càng tốt, để bày cho sang phòng chứ ít khi giở ra. Nếu có giở thì cũng là để khoe chữ ký của nhà văn nổi tiếng để tặng chủ nhân trong đó. Ngày xưa Nguyễn Tuân từng sốt sắng tả cái cảm giác mua sách về rồi nắn nót cầu kỳ đọc từng trang, sờ cái lề giấy… Bây giờ, điều đó là xa xỉ khi vô số cuốn sách xén lỗi chẳng bao giờ bị lo phát hiện vì nhiều người đâu có giở chúng ra lần nào.

6) Nếu đọc, chúng ta sẽ đạo

Rất nhiều khi chúng ta đương nhiên coi những gì chúng ta đọc được là của mình. Và chúng ta nhại lại như thế chúng ta viết ra nó.

7) Chúng ta thiếu sự hoài nghi

Thường thì sách báo nói thế nào, chúng ta tin như vậy. Rất ít khi chúng ta thử dừng lại, nhìn lại vấn đề theo quan điểm riêng. Trong khi nghi ngờ sách là một thái độ đáng tôn trọng không kém gì tôn sùng sách.

8) Chúng ta dễ dãi với những sai sót

Ngày trước, kèm theo mỗi cuốn sách xuất bản thường có một tờ đính chính. Nhưng đính chính đó đôi khi chỉ là lỗi chính tả tên riêng… Mẩu giấy nhỏ nhưng hàm chứa một ý thức lớn của người làm sách. Bây giờ, công nghệ hiện đại hơn, in ấn rẻ hơn, nhưng những mẩu giấy đính chính lại gần như thất truyền mặc dù lỗi in rõ ràng là nhiều hơn. Cả ý thức của người làm sách lẫn người đọc sách đều kém hơn trước.

9) Chúng ta chỉ đọc những gì mình thích

Điều đó không xấu, nhưng sẽ tốt hơn nếu chúng ta có thể đọc cả những điều mình không thích, nhưng cần. Bởi đọc không chỉ là để giải trí. Đọc cần phải có mục đích, và rất nhiều sự kiên nhẫn.

(Tiki.vn theo VietMBA)

Như chờ tình đến rồi hãy yêu.

     Sáng nay tôi nhìn thấy em ở ngã tư. Đèn đỏ còn sáng và đồng hồ đang đếm ngược. Ba mươi chín giây. Em đang vội, chiếc xe đạp điện màu đỏ cứ nhích dần lên. Không chỉ mình em, nhiều người khác cũng vội. Những chiếc xe máy cứ nhích dần, nhích dần lên…Sống là không chờ đợi. Dù chỉ mấy mươi giây.
        Tôi nhớ có một hôm nào đó, em đã nói với tôi rằng đấy là một triết lý hay, ta phải tranh thủ sống đến từng giây của cuộc đời.
        Nhưng em biết không, đừng vì bất cứ một triết lý hay nào mà gạt bỏ đi ý nghĩa của sự chờ đợi. Bởi chờ đợi ở đây không phải là há miệng chờ sung, mà chờ đợi là một phần của bài học cuộc đời. Em sẽ bằng lòng đợi chứ, nếu em đã học biết về điều sẽ xảy ra?
        Đợi khi xếp hàng ở siêu thị, vì biết rồi sẽ đến lượt mình và rằng đó là sự công bằng. Đợi tín hiệu đèn xanh trước khi nhấn bàn đạp, vì biết đó là luật pháp và sự an toàn cho chính bản thân. Đợi một người trễ hẹn thêm dăm phút nữa, vì biết có bao nhiêu việc có thể bất ngờ xảy ra trên đường. Đợi một cơn mưa vì biết rằng dù dai dẳng mấy, nó cũng phải tạnh. Đợi một tình yêu đích thực vì biết rằng những thứ tình yêu “theo phong trào” chỉ có thể đem đến những tổn thương cho tâm hồn nhạy cảm của em…
        Vì vậy mà hãy cứ bình tâm, em nhé. Cuộc đời ta cũng như rượu vang vậy. Có những loại vài tháng là uống được. Nhưng cũng có loại phải lưu giữ rất nhiều năm để đạt độ chín cần thiết. Điều quan trọng không phải là sớm hay là muộn, mà là đúng lúc. Bởi mọi thứ đều có thời điểm của riêng mình. Vị rượu ngon chính là phần thưởng của tháng năm.

       Cũng như câu chuyện về hai chú sâu kia. Sâu anh nằm trong cái kén cảm thấy bực bội vô cùng, nên cố vùng vẫy thật mạnh để mong thoát ra ngoài. Vùng vẫy ngày này qua ngày khác, sâu mọc đôi cánh bé. Nó lại cố ra sức đập cánh, đôi cánh dần lớn ra, cứng cáp. Và cuối cùng, sâu anh hóa bướm, rũ bỏ cái kén chật chội để bay lên cao. Khi đã thoát ra rồi, nó mới thấy sâu em vẫn còn mắc kẹt trong kén. Nó hăm hở lao đến giúp em phá vỡ cái kén và đưa sâu em ra ngoài.
       Thế nhưng, em biết không, sâu em mới chỉ có một đôi cánh mỏng manh bé xíu. Nó không thể bay lên như anh và cũng không còn chiếc kén để bảo vệ thân mình. Bướm anh khóc ròng nhìn em bị đàn kiến tha đi.
        Tôi nhớ có một câu danh ngôn, đại ý rằng “Bạn sẽ có được con gà con lông vàng mũm mĩm bằng cách ấp trứng, chứ không phải bằng cách đập vỡ cái trứng ra”. Vậy thì đó là lý do tại sao con sâu phải nằm trong kén đủ ngày rồi mới được hoá thân. Cũng như con người phải chín tháng mười ngày mới nên rời lòng mẹ. Đó cũng là lý do của ba mươi chín giây đèn đỏ, của mười hai năm miệt mài trên ghế nhà trường, của một mối tình thiết tha còn chưa chịu hé lộ. Và của rất nhiều khoảnh khắc chờ đợi trong cuộc đời.

        Mọi vật đều có thời điểm của mình. Em đừng cố rút ngắn thời gian. Nếu trái chưa chín thì đừng nên hái. Nếu nhộng chưa chín thì đừng phá vỡ kén tằm. Nếu chưa gặp được một tâm hồn đồng điệu thì đừng trao gửi trái tim. Đừng để thế giới này tác động.

       Xuân qua hè tới. Đông sang thu về.
       Đừng nôn nóng khi nhìn thấy những loài cây khác đã khoe lá khoe hoa. Hãy cứ bình tâm. Hãy đợi thời điểm của mình, em nhé. Hãy tận dụng khoảng ngừng lặng này để bồi đắp cho chính mình và học cách khám phá điều sẽ xảy ra. Nếu em biết suy tư, khoảng thời gian chờ đợi không bao giờ là vô nghĩa.
        Vì thế, dù cuộc sống có trôi nhanh biết mấy, em nhớ để dành trong đời mình những khoảng lặng thời gian cho sự đợi chờ. Không chỉ như chờ đèn xanh bật sáng ở ngã tư, mà như chờ rượu chín rồi hãy uống.
        Như chờ tình đến rồi hãy yêu.

(Phạm Lữ Ân)

Ý nghĩa của sự vô nghĩa

        Hồi Wii game mới ra và còn đang nóng sốt, tôi cũng đua đòi mua một bộ về chơi. Ngày lại ngày, tôi hì hục uýnh te-nít, uýnh kiếm, bắn nhau ì xèo.
         Nhưng mấy trò đó, chơi chừng nửa ngày là chán. Trò giữ chân tôi lâu nhất là Cooking Mama. Nintendo Wii thì ai cũng biết, nó là một máy trò chơi có thiết bị ghi nhận cử động. Ví dụ game Cooking Mama bắt bạn làm món cá hồi sốt bơ chanh chẳng hạn. Tay bạn cầm remote điều khiển phải cắt, phải đập, phải xào, phải lật y cheng bạn đang nấu thật. Bạn cắt không đủ mạnh thì đừng hòng miếng cá nó đứt, bạn lật không đủ nhanh thì thế nào miếng cá cũng bay vèo rao ngoài. Cứ như thế, tôi ôm cái máy Wii luyện trò Cooking Mama, luyện hết từ món Âu đến món Á, món nào công thức cũng thuộc nằm lòng.
       Sau một tháng chơi Cooking Mama, tay tôi gần như muốn bại liệt, ở công ty thì suốt ngày coi đồng hồ mong tới giờ về mà luyện … nấu ăn với cái màn hình LCD. Đời tôi thật sự xuống dốc. Sếp mắng, bạn bè xa lánh, gia đình hất hủi. Tôi không còn biết gì ngoài cái máy Wii.
       Sau một thời gian tự vấn lương tâm, tôi đành bẻ mấy cái đĩa Cooking Mama, và dẹp cái máy Wii vào tủ, trở về cuộc sống thật của mình.
       Tự nhiên nhắc tới Wii, là vì hôm qua, khi phải vào bếp nấu ăn, đột nhiên tôi nhìn những thứ nguyên liệu ấy thấy quen thuộc kinh khủng, cứ như một thứ “déjà vu” hay tiếng Hán Việt gọi là “ký thị cảm”, nghĩa là sự việc đang xảy ra mà cứ như mình thấy nó từ đời này kiếp nào rồi. Hóa ra ba cái đồ quỷ này, hành tây rồi ớt xanh rồi tiêu sọ, rồi thịt bò, tôi đều từng gặp qua trong Cooking Mama. Tôi biết chính xác mình phải làm gì với chúng. Miếng thịt bò này phải đập thế này. Hành tây phải cắt thế kia, theo chiều này… Tôi bèn bắt tay vào “xử” chúng, chỉ khác là không phải quơ tay quơ chân cầm cái remote và nunchuck làm trong tưởng tượng với cái màn hình LCD, mà là với dao thật, thớt thật, và đồ ăn thật.
      Cuối cùng thì cái khoảng thời gian tôi ngỡ là vô ích – khoảng thời gian chơi Wii – cũng mang một ý nghĩa nào đó. Nó giúp tôi thuộc lòng và thực hành nhuần nhuyễn vài chục công thức nấu ăn một cách vô thức. Mà tôi thì có định học nấu ăn đâu cơ chứ! Tôi chỉ muốn chơi game thôi mà!
        Trong đời mình cũng thế. Có những khoảng thời gian thoạt nhìn ta tưởng là vô ích. Nhưng nó luôn ẩn giấu một ý nghĩa nào đó. Tuổi hai mươi bạn đã phí phạm ở những quán cà phê để suy nghĩ về ý nghĩa cuộc sống, thì cũng tốt thôi. Bây giờ bạn sẽ không tốn thời gian để suy nghĩ nữa, mà bắt tay vào tạo nên ý nghĩa cho cuộc sống của mình. Bạn đã phí một năm trời trong quán bar thay vì làm việc, và bây giờ bạn hối tiếc? Có hề gì đâu, vì từ bây giờ, bạn sẽ chẳng còn hứng thú để bước vào bar nữa, và bạn làm việc gấp nhiều lần để đắp bù cho thời gian đã mất.
          Chỉ có điều, bạn có đủ tỉnh táo để đứng lên, cất bộ máy Wii vào tủ, bước ra tự nấu một món thật, ngửi được nếm được trong căn bếp của chính bạn? Và bạn có đủ lạc quan để nhận ra rằng, ồ, thì ra khoảng thời gian đó đâu hề phí hoài, mình đã thuộc đến vài chục công thức nấu ăn vừa Âu vừa Á?

NGUYỄN THIÊN NGÂN

(Nguồn: bmmua.com)

Tập viết

Photo by Vine

       Hôm nay được nghỉ không phải đi học, sáng loay hoay dọn dẹp đống sách vở bộn bề thì nhận được bưu phẩm quà của người bạn cách xa gần 1000km. Hơi bất ngờ. Một cuốn sách hay và cái thiếp thú vị. Khởi đầu đẹp cho một ngày nắng ấm.

***

        Tôi nhận ra đã lâu tôi không viết gì. Hay chính ra tôi không biết viết?

Tôi cảm thấy mình khô khan và nhạt. Đôi khi tôi thường viết bằng suy nghĩ, tôi để nó chạy trôi trong đầu, thậm chí tôi sắp xếp câu cú, ý tưởng trong đầu, rồi tôi đọc lên vô thức. Nhưng có một điều rằng rồi tôi không ghi lại, có thể lúc đó tôi đang chui trong chăn chuẩn bị ngủ, hay đang học bài mà chẳng muốn giở sổ hay mở máy ghi chép. Hay bất kỳ lúc nào thẩn thơ có tâm trạng, và dần dần. Ngày qua, năm tới, đã khá lâu rồi, viết lách đã không còn là thói quen. Và rồi tôi lại lo sợ, tôi sợ mình đánh mất thói quen "tốt đẹp" đó. Vì đơn giản, với tôi, viết chính là cách tôi giao tiếp với cuộc sống này. 

        Đôi lúc tôi nhận ra tôi không dám viết.

        Vì tôi sợ câu cú lủng củng, vì chính đầu óc tôi cũng lộn xộn cho mọi ý nghĩ. Và rằng tôi chỉ viết chốc nhát được vài dòng lãng đãng. Nhưng có lẽ tôi quyết định từ nay sẽ học viết, tập viết nhiều hơn. Tôi sẽ không chỉ còn đọc nữa, tôi sẽ viết, sẽ đối thoại với cuộc sống này nhiều hơn nữa.

        Và để chính tôi sắp xếp được những ý nghĩ, giải tỏa được tâm trí mình, cho dù  có là lủng củng nhất, đó cũng là cách khiến tôi không xếp xó chính mình.

***

       Lòng ta là rêu phong thành cổ.

H. 

Ngày nắng ấm. 250211